Dlaczego podczas długiej podróży czas płynie inaczej? Psychologia wielogodzinnej jazdy

Dziesięć godzin spędzonych w pracy potrafi minąć zaskakująco szybko, podczas gdy kilka godzin w samochodzie może wydawać się niemal całym dniem. Innym razem sytuacja jest dokładnie odwrotna – długa trasa mija niepostrzeżenie i nagle okazuje się, że jesteśmy już blisko celu. Skąd bierze się ta różnica?

Odczuwanie czasu nie działa jak zegarek. Nasz mózg nie mierzy każdej minuty w identyczny sposób. Na to, czy podróż wydaje się długa, czy krótka, wpływają między innymi komfort, liczba bodźców, zmęczenie, stres, towarzystwo oraz sposób, w jaki organizujemy sobie czas.

Właśnie dlatego odpowiednie przygotowanie do wielogodzinnej podróży do Niemiec, Holandii czy innego europejskiego kraju może mieć znacznie większe znaczenie, niż początkowo się wydaje.

Dlaczego najbardziej dłuży się początek podróży?

Pierwsze kilkadziesiąt minut po wyjeździe często upływa pod znakiem zwiększonej uwagi. Sprawdzamy trasę, zastanawiamy się, o której dotrzemy na miejsce, myślimy o tym, czy zabraliśmy wszystkie potrzebne rzeczy.

Szczególnie wyraźnie widać to podczas wyjazdu za granicę. Pasażer może zastanawiać się nad pracą, zakwaterowaniem, spotkaniem z rodziną albo obowiązkami czekającymi na miejscu.

Kiedy podróż staje się już czymś naturalnym, uwaga zaczyna przenosić się na inne rzeczy. Możemy słuchać muzyki, oglądać film, rozmawiać, czytać albo po prostu obserwować krajobraz. Przestajemy wtedy nieustannie kontrolować upływ czasu – a kolejne godziny zaczynają mijać szybciej.

Im częściej patrzysz na zegarek, tym dłuższa wydaje się droga

To jeden z najprostszych mechanizmów związanych z postrzeganiem czasu. Kiedy nie mamy czym zająć uwagi, zaczynamy koncentrować się na samej podróży.

„Ile jeszcze?”

„Która godzina?”

„Daleko jeszcze do granicy?”

„Kiedy będziemy na miejscu?”

Każde takie pytanie ponownie kieruje uwagę na czas. W efekcie podróż może wydawać się dłuższa, niż wskazywałaby na to rzeczywista liczba przejechanych godzin.

Dlatego najlepszym sposobem na wielogodzinną trasę nie zawsze jest próba jej „przetrwania”. Znacznie lepiej podzielić ją w swojej głowie na kilka etapów.

Podziel podróż na mniejsze części

Perspektywa ośmiu, dziesięciu czy dwunastu godzin jazdy może być przytłaczająca. Zupełnie inaczej wygląda jednak ta sama podróż, kiedy przestaniemy myśleć o niej jako o jednym wielkim odcinku.

Można stworzyć własny rytm podróży:

• na początku posłuchać muzyki,
• później obejrzeć film,
• następnie odpocząć lub zdrzemnąć się,
• po przerwie zjeść przygotowaną przekąskę,
• przez kolejną część trasy posłuchać podcastu lub audiobooka,
• pod koniec zacząć przygotowywać się do przyjazdu.

W ten sposób zamiast jednej bardzo długiej podróży otrzymujemy kilka krótszych etapów.

Komfort fizyczny wpływa na postrzeganie czasu

Trudno zapomnieć o upływających minutach, kiedy jest nam za gorąco, za zimno albo niewygodnie. Dyskomfort sprawia, że znacznie częściej skupiamy uwagę na swoim ciele i otoczeniu.

Podczas wielogodzinnej jazdy szczególnego znaczenia nabierają więc pozornie proste rzeczy: wygodna pozycja, odpowiednia temperatura, możliwość odpoczynku czy dostęp do napojów.

Warto również ubrać się w sposób, który pozwoli łatwo dostosować się do temperatury. Kilka cieńszych warstw zazwyczaj sprawdza się lepiej niż jedno bardzo ciepłe ubranie.

Nie bez znaczenia jest również bagaż podręczny. Najpotrzebniejsze rzeczy powinny znajdować się pod ręką, aby nie trzeba było podczas podróży zastanawiać się, gdzie schowaliśmy ładowarkę, wodę, dokumenty czy słuchawki.

Sen jest najlepszym „skracaczem” długiej trasy

Dla pasażera jedną z największych zalet podróżowania bez konieczności prowadzenia pojazdu jest możliwość odpoczynku.

Nawet krótka drzemka może sprawić, że kilkadziesiąt kilometrów trasy minie praktycznie niezauważenie. Podczas dłuższych przejazdów sen pozwala dodatkowo ograniczyć zmęczenie związane z wielogodzinnym przebywaniem w pojeździe.

Pomocne mogą być niewielka poduszka podróżna, lekka bluza, opaska na oczy czy słuchawki ograniczające hałas.

Nie każdy potrafi jednak zasnąć w podróży. W takim przypadku nie warto się do tego zmuszać. Samo zamknięcie oczu i kilkanaście minut spokojnego odpoczynku również może przynieść ulgę.

Film, audiobook czy rozmowa – co najlepiej skraca podróż?

Nie ma jednej odpowiedzi, ponieważ każdy pasażer odpoczywa inaczej.

Film potrafi „zabrać” około dwóch godzin trasy. Kilka odcinków serialu może wypełnić jeszcze większą jej część. Podcast lub audiobook sprawdza się natomiast wtedy, gdy chcemy jednocześnie odpocząć od patrzenia w ekran.

Dobrym rozwiązaniem pozostaje również zwyczajna rozmowa. Podczas wspólnych podróży często okazuje się, że długa dyskusja sprawia, iż kolejne kilometry mijają praktycznie niezauważenie.

Warto jednak pamiętać o innych pasażerach. Głośna rozmowa telefoniczna czy odtwarzanie muzyki bez słuchawek może być dla pozostałych osób znacznie bardziej męczące niż sama długość trasy.

Krajobraz też może być rozrywką

Podczas podróży międzynarodowej za oknem stopniowo zmienia się otoczenie. Inna staje się zabudowa, infrastruktura drogowa, krajobraz, oznakowanie, a nawet wygląd stacji benzynowych czy przydrożnych miejscowości.

W codziennym pośpiechu rzadko zwracamy uwagę na takie szczegóły.

Tymczasem obserwowanie drogi może być jednym z najprostszych sposobów na spokojne spędzenie części podróży. Szczególnie wtedy, gdy przejeżdżamy przez miejsca, których wcześniej nie widzieliśmy.

Podróż door-to-door zmienia sposób myślenia o trasie

Ciekawym aspektem psychologicznym jest również liczba etapów potrzebnych do osiągnięcia celu.

Wyobraźmy sobie podróż wymagającą najpierw dojazdu samochodem na dworzec, następnie przejazdu pociągiem, później przesiadki, oczekiwania na kolejne połączenie i wreszcie dojazdu komunikacją lokalną pod właściwy adres.

Nawet jeżeli poszczególne etapy nie są bardzo długie, całość może być odczuwana jako wyjątkowo męcząca.

Każda przesiadka oznacza bowiem kolejne zadanie: trzeba pilnować godziny, bagażu, peronu, biletu i następnego środka transportu.

W przejazdach bezpośrednich odpada znaczna część tych czynności. Pasażer może potraktować trasę jako jeden ciągły etap – od miejsca odbioru aż do miejsca docelowego.

Jedzenie również ma znaczenie

Ciężki posiłek przed wielogodzinną jazdą nie zawsze jest najlepszym pomysłem. Może powodować senność, uczucie ciężkości i dyskomfort.

W podróży lepiej sprawdzają się niewielkie porcje i lekkie przekąski. Kanapka, owoce, orzechy czy prosty posiłek przygotowany wcześniej pozwalają uzupełnić energię bez nadmiernego obciążania organizmu.

Nie można również zapominać o wodzie. Klimatyzowane lub ogrzewane wnętrze pojazdu może sprzyjać wysuszaniu śluzówek, dlatego warto regularnie pić niewielkie ilości płynów.

Telefon może pomagać, ale również męczyć

Smartfon wydaje się idealnym towarzyszem podróży. Media społecznościowe, wiadomości, gry i filmy potrafią skutecznie zająć czas.

Kilka godzin nieustannego patrzenia w niewielki ekran może jednak prowadzić do zmęczenia oczu, bólu głowy, a u niektórych osób także nasilać objawy choroby lokomocyjnej.

Dlatego warto zmieniać rodzaj aktywności. Po kilkudziesięciu minutach korzystania z telefonu można odłożyć go na bok, spojrzeć przez okno, posłuchać muzyki albo po prostu odpocząć.

Długa podróż nie musi oznaczać kilku godzin nieprzerwanego przewijania ekranu.

Stała trasa z czasem staje się krótsza

Osoby regularnie podróżujące między Polską a Niemcami czy Holandią często zauważają ciekawe zjawisko. Pierwszy przejazd wydaje się bardzo długi, ale kolejne są już znacznie łatwiejsze.

Trasa staje się znajoma.

Rozpoznajemy charakterystyczne miejsca, wiemy mniej więcej, kiedy przekraczamy kolejne etapy podróży i czego możemy się spodziewać. Znika część niepewności związanej z nieznanym.

Droga oczywiście nie staje się krótsza w kilometrach. Zmienia się natomiast sposób, w jaki ją odbieramy.

Długa droga nie musi być straconym czasem

Wielogodzinną podróż można potraktować jako nieprzyjemną konieczność, ale można również spojrzeć na nią jak na kilka godzin, których na co dzień często nam brakuje.

To dobry moment, aby obejrzeć odkładany od tygodni film, przesłuchać kilka odcinków podcastu, rozpocząć audiobooka, uporządkować zdjęcia w telefonie, posłuchać muzyki albo po prostu nic nie robić.

W świecie, w którym przez większość dnia jesteśmy zajęci, kilka godzin spędzonych w fotelu może być niespodziewaną okazją do odpoczynku.

Ostatecznie bowiem długość podróży mierzymy nie tylko kilometrami i godzinami. Równie ważne jest to, jak te godziny spędzimy. Odpowiednie przygotowanie, komfort, odpoczynek i zajęcie uwagi potrafią sprawić, że nawet długa europejska trasa okaże się znacznie mniej męcząca, niż zakładaliśmy przed wyjazdem.